Bỏ qua điều hướng

Bảng muối thường gặp trong hoá học: Công thức, tên gọi, tính tan và phản ứng

Minh hoạ Bảng muối thường gặp trong hoá học: Công thức, tên gọi, tính tan và phản ứng

Bảng muối thường gặp dưới đây giúp tra công thức, tên và đặc điểm quan trọng của chloride, nitrate, sulfate, carbonate, phosphate và muối ammonium. Khi đọc bảng, cần tách ba việc: gọi đúng tên ion, xác định tỉ lệ điện tích và kiểm tra tính tan hoặc tính acid–base trong nước.

Bảng chloride và nitrate thường gặp

Công thức Tên muối Nhận xét
NaCl Sodium chloride Tan trong nước
KCl Potassium chloride Tan trong nước
NH4Cl Ammonium chloride Tan; NH4+ làm dung dịch có xu hướng acid
AgCl Silver chloride Rất ít tan; kết tủa trắng đặc trưng trong phép thử thích hợp
NaNO3 Sodium nitrate Tan
Ca(NO3)2 Calcium nitrate Tan; chú ý hai ion nitrate

Chloride chứa anion Cl−, nitrate chứa NO3−. Tên muối thay đổi theo cation; với cation kim loại có nhiều điện tích, phải ghi đúng số oxi hóa như iron(II) hay iron(III).

Bảng sulfate, carbonate và phosphate

Công thức Tên gọi Đặc điểm
CuSO4 Copper(II) sulfate Dạng khan khác dạng ngậm 5 nước CuSO4·5H2O
BaSO4 Barium sulfate Rất ít tan trong nước
Na2SO4 Sodium sulfate Tan
CaCO3 Calcium carbonate Ít tan; phản ứng với acid giải phóng CO2
Na2CO3 Sodium carbonate Tan; dung dịch có tính base
NaHCO3 Sodium hydrogencarbonate Muối acid theo thành phần
Ca3(PO4)2 Calcium phosphate Ít tan; cân điện tích Ca2+/PO43−

Không đồng nhất CuSO4 khan với CuSO4·5H2O khi tính khối lượng mol hoặc mô tả màu của mẫu rắn.

Đọc muối acid và muối ammonium

Muối có thể dùng cation ammonium NH4+ thay cho ion kim loại; ví dụ (NH4)2SO4 có hai ion ammonium. NaHCO3 chứa anion HCO3− vẫn còn hydrogen có thể tham gia cân bằng acid–base. Ngược lại Na2CO3 không còn hydrogen trong anion.

Khi gọi tên, tra gốc acid và cách gọi tên để không nhầm sulfate SO42− với sulfite SO32− hay carbonate CO32− với hydrogencarbonate HCO3−.

Tính tan và môi trường dung dịch cần xét riêng

Tính tan là khả năng tạo dung dịch ở nhiệt độ, dung môi và nồng độ xác định; pH phụ thuộc phản ứng acid–base của các ion với nước. NH4Cl tan tốt nhưng dung dịch có tính acid; Na2CO3 cũng tan nhưng dung dịch có tính base. CaCO3 ít tan, còn NaNO3 dễ tan.

Hãy dùng bảng tính tan của muối để kiểm từng cặp cation–anion. Không suy ra pH chỉ từ việc muối tan nhiều hay ít, cũng không mặc định tất cả muối có dung dịch trung tính.

Dùng công thức muối dự đoán một phản ứng

Muốn dự đoán kết tủa khi trộn hai dung dịch muối, hãy xét ion có thể tạo chất ít tan. Ví dụ BaCl2(aq) + Na2SO4(aq) → BaSO4(s)↓ + 2NaCl(aq).

Kiểm tra: vế trái có 1 Ba, 2 Cl, 2 Na và 1 SO4; vế phải có đúng các lượng đó. Ion rút gọn: Ba2+ + SO42− → BaSO4(s). Vì hợp chất barium tan có thể độc, ví dụ này là bài tập lý thuyết; không tự thực hiện thử nghiệm tại nhà.

Tài liệu tham khảo

Hồ sơ chuyên môn

Hồng Anh

Hồng Anh có bằng Cử nhân Sư phạm Hoá học và 5 năm kinh nghiệm giảng dạy Hoá học THPT tại các trung tâm gia sư. Từng theo học chuyên Hoá ở bậc phổ thông, Hồng Anh có nền tảng chuyên môn và kinh nghiệm hỗ trợ học sinh củng cố kiến thức, nhận diện lỗi thường gặp và luyện tập cách giải.

Hồ sơ này giới thiệu nền tảng chuyên môn của Hồng Anh. Thông tin về nguồn nội dung, việc sử dụng AI và phạm vi rà soát bài viết trên BTH được công bố tại trang Chính sách nội dung.

313 bài viết đã xuất bản