Số mol là cách gọi lượng chất của một mẫu, thường ký hiệu n và đo bằng đơn vị mol. Chẳng hạn n(CO2) = 0,25 mol cho biết lượng phân tử CO2 trong mẫu bằng một phần tư mol, không phải mẫu có 0,25 phân tử.
Ký hiệu n và đơn vị mol
Chữ n ký hiệu đại lượng lượng chất, còn mol là đơn vị đo. Tương tự, m ký hiệu khối lượng và g là một đơn vị khối lượng. Viết n(H2O) = 2 mol có nghĩa mẫu gồm hai mol phân tử nước.
Nếu chưa quen với ý nghĩa đơn vị, xem đơn vị mol trước khi thực hành.
Đọc n=0,25mol có nghĩa gì
Với n(CO2) = 0,25 mol, số phân tử CO2 là N = 0,25 × 6,022 × 1023 ≈ 1,506 × 1023 phân tử. Mỗi phân tử có hai nguyên tử O nên trong mẫu có 0,50 mol nguyên tử O và 0,25 mol nguyên tử C.
Kiểm ngược: 0,50 mol nguyên tử O chia cho 2 nguyên tử O trong mỗi phân tử sẽ trở về 0,25 mol phân tử CO2.
Phân biệt số mol với số hạt, khối lượng và nồng độ
Không dùng lẫn các ký hiệu: n là lượng chất (mol); N là số hạt (một số đếm); m là khối lượng (g); còn CM là nồng độ mol của chất tan trong dung dịch (mol/L).
Ví dụ 100 mL dung dịch NaOH 0,20 mol/L có n(NaOH) = 0,20 × 0,100 = 0,020 mol. Giá trị 0,20 mol/L là nồng độ; 0,020 mol mới là lượng chất NaOH của mẫu dung dịch đó.
Cùng một mẫu cần nói rõ chất hay loại hạt
Cùng một mẫu 0,25 mol CO2 có thể nói đến lượng chất khác: 0,25 mol phân tử CO2, 0,25 mol nguyên tử C, 0,50 mol nguyên tử O hoặc 0,75 mol nguyên tử tổng cộng. Bài toán nào cũng phải xác định đúng đối tượng trước khi thế số.
Trong phản ứng, khi nói n của chất tham gia, phải dùng công thức và hệ số của chất đó; không lấy số mol nguyên tử thay cho số mol phân tử.
Chọn dữ kiện để tìm n
Đọc dữ kiện đề và chọn cách tính: nếu cho gam thì n = m/M; nếu cho số hạt thì n = N/NA; nếu cho thể tích khí thì n = V/Vm với T, p phù hợp; nếu cho nồng độ mol dung dịch thì n = CMVdd, Vdd tính bằng lít.
Ví dụ 5,4 g Al, M = 27 g/mol, có n = 5,4/27 = 0,20 mol Al. Kiểm: m = 0,20 × 27 = 5,4 g. Các cách tính nhiều dạng dữ kiện và chất giới hạn được hướng dẫn chi tiết trong công thức tính số mol.



