Krypton
Tên tiếng Việt: Krypton · Kr
Krypton là khí hiếm có ký hiệu Kr, số hiệu nguyên tử 36. Krypton ít phổ biến trong không khí nhưng có vai trò trong chiếu sáng, laser và một số ứng dụng kỹ thuật cần khí trơ.
Cấu tạo nguyên tử
Nguyên tử Krypton trung hoà có 36 proton và 36 electron. Cấu hình tham khảo: [Ar] 3d¹⁰ 4s² 4p⁶. Phân bố electron theo lớp: 2, 8, 18, 8.
[Ar] 3d¹⁰ 4s² 4p⁶Tính chất vật lý
Krypton là khí không màu, không mùi, tồn tại với lượng rất nhỏ trong khí quyển. Khi được kích thích điện, Krypton có thể phát sáng, vì vậy từng được dùng trong một số loại đèn đặc biệt.
Tính chất hoá học
Krypton rất kém hoạt động hoá học do cấu hình electron bền. Tuy nhiên, trong điều kiện đặc biệt, một số hợp chất của Krypton có thể được tạo ra, ví dụ hợp chất với Fluorine. Với chương trình phổ thông, điều quan trọng là nhớ Krypton thuộc khí hiếm và gần như trơ trong điều kiện thường.
Ứng dụng
Krypton có ứng dụng trong một số đèn và hệ laser, trong đó laser KrF sử dụng một hệ khí có thành phần và cơ chế riêng. Không nên suy rằng mọi ứng dụng của nguyên tố đều chỉ dựa vào tính trơ, hoặc so sánh giá với argon mà không có thời điểm và cấp tinh khiết.
Nguyên tử khối và đồng vị
Nguyên tử khối chuẩn: 83.798(2). Số neutron phụ thuộc vào đồng vị; với số khối A, số neutron bằng A − 36.
Phân bố trong tự nhiên
Krypton có trong khí quyển ở hàm lượng rất nhỏ và được thu hồi qua tách không khí ở nhiệt độ thấp. Khí thu hồi cần được tinh chế theo ứng dụng; khí hiếm không đồng nghĩa không thể tồn tại hợp chất của nguyên tố đó.
Lịch sử phát hiện
Ramsay và Travers phát hiện krypton năm 1898 khi nghiên cứu các phần khí tách từ không khí. Quang phổ là một bằng chứng giúp phân biệt nguyên tố mới với các khí đã biết.
Lưu ý an toàn
Krypton không duy trì hô hấp và có thể góp phần gây thiếu oxygen trong không gian kín. Bình nén và chất lỏng lạnh sâu có các nguy cơ riêng. Nếu sử dụng đồng vị phóng xạ, cần thêm biện pháp an toàn bức xạ phù hợp với đồng vị đó.
Bảng dữ liệu nguyên tố
| Tên quốc tế | Krypton |
|---|---|
| Tên tiếng Việt | Krypton |
| Ký hiệu | Kr |
| Số hiệu nguyên tử | 36 |
| Nguyên tử khối chuẩn | 83.798(2) |
| Nhóm | 18 |
| Chu kỳ | 4 |
| Khối | p |
| Cấu hình electron tham khảo | [Ar] 3d¹⁰ 4s² 4p⁶ |
| Trạng thái ở 20 °C | Chất khí |
| Nhiệt độ nóng chảy | -157.37 °C |
| Nhiệt độ sôi | -153.415 °C |
Số khối đồng vị khác với nguyên tử khối chuẩn. Các tính chất còn là dự đoán được ghi rõ trong nội dung; điều kiện đo cần được xem cùng tài liệu nguồn.
Tham khảo thêm
Bạn có thể đọc thêm các tài liệu nguồn dưới đây để tìm hiểu sâu hơn về nguyên tố và bối cảnh của các số liệu.