Bỏ qua điều hướng
Kim loại chuyển tiếpNGUYÊN TỐ 027

Cobalt

Tên tiếng Việt: Coban · Co

Cobalt (coban) là kim loại chuyển tiếp có ký hiệu Co, số hiệu nguyên tử 27. Cobalt được biết đến qua hợp kim bền, nam châm, pin sạc và các hợp chất có màu xanh đặc trưng trong vật liệu gốm, men và sắc tố.

Chất rắnNhóm 9Chu kỳ 4
Số hiệu nguyên tử27Proton trong hạt nhân
Nguyên tử khối chuẩn58.933 194(3)Nguyên tử khối chuẩn
Nhóm9Cột trong bảng tuần hoàn
Chu kỳ4Hàng trong bảng tuần hoàn

Cấu tạo nguyên tử

Nguyên tử Cobalt trung hoà có 27 proton và 27 electron. Cấu hình tham khảo: [Ar] 3d⁷ 4s². Phân bố electron theo lớp: 2, 8, 15, 2.

27Proton
27Electron · nguyên tử trung hoà
4Lớp electron có electron
CẤU HÌNH ELECTRON[Ar] 3d⁷ 4s²
K2electron
L8electron
M15electron
N2electron

Tính chất vật lý

Cobalt là kim loại rắn, màu xám bạc, có ánh kim và có tính từ. Cobalt khá cứng, chịu nhiệt và có thể tạo hợp kim bền. Tính chất từ của Cobalt làm nguyên tố này quan trọng trong vật liệu nam châm và ứng dụng kỹ thuật.

Tính chất hoá học

Cobalt có thể tạo các hợp chất Co(II) và Co(III). Nhiều hợp chất của Cobalt có màu đặc trưng, đặc biệt là màu xanh trong một số vật liệu gốm và thủy tinh. Cobalt có thể phản ứng với oxygen, acid và tạo phức trong những điều kiện thích hợp.

Ứng dụng

Cobalt có ứng dụng trong hợp kim chịu nhiệt, nam châm và một số hệ pin lithium-ion. Không phải mọi pin lithium-ion đều chứa cobalt. Các hợp chất cobalt còn dùng trong chất màu và xúc tác; trong vitamin B₁₂, cobalt nằm trong cấu trúc phân tử, không phải kim loại tự do.

Nguyên tử khối và đồng vị

Nguyên tử khối chuẩn: 58.933 194(3). Số neutron phụ thuộc vào đồng vị; với số khối A, số neutron bằng A − 27.

Phân bố trong tự nhiên

Cobalt gặp trong các khoáng như cobaltite và trong những nguồn quặng đi cùng nickel hoặc đồng. Khả năng thu hồi phụ thuộc thành phần quặng và công nghệ chế biến. Không nên mô tả mọi nguồn cobalt chỉ là một loại sản phẩm phụ duy nhất.

Lịch sử phát hiện

Georg Brandt xác định cobalt là nguyên tố riêng trong thế kỷ XVIII. Các vật liệu tạo màu xanh chứa cobalt đã được sử dụng trước khi bản chất nguyên tố được làm rõ. Chất màu và kim loại là các dạng vật liệu khác nhau.

Lưu ý an toàn

Không suy rằng cobalt kim loại hoặc muối cobalt an toàn để sử dụng vì nguyên tố này có mặt trong vitamin B₁₂. Cần hạn chế bụi, khói và tiếp xúc hoá chất theo phiếu an toàn từng sản phẩm; vật liệu hợp kim hoàn chỉnh và bột chế tạo không có cùng điều kiện phơi nhiễm.

Bảng dữ liệu nguyên tố

Tên quốc tếCobalt
Tên tiếng ViệtCoban
Ký hiệuCo
Số hiệu nguyên tử27
Nguyên tử khối chuẩn58.933 194(3)
Nhóm9
Chu kỳ4
Khốid
Cấu hình electron tham khảo[Ar] 3d⁷ 4s²
Trạng thái ở 20 °CChất rắn
Nhiệt độ nóng chảy1495 °C
Nhiệt độ sôi2927 °C

Số khối đồng vị khác với nguyên tử khối chuẩn. Các tính chất còn là dự đoán được ghi rõ trong nội dung; điều kiện đo cần được xem cùng tài liệu nguồn.

Tham khảo thêm

Bạn có thể đọc thêm các tài liệu nguồn dưới đây để tìm hiểu sâu hơn về nguyên tố và bối cảnh của các số liệu.