Bỏ qua điều hướng
Á kimNGUYÊN TỐ 051

Antimony

Tên tiếng Việt: Antimon · Sb

Antimony (antimon) là á kim có ký hiệu Sb và số hiệu nguyên tử 51. Nguyên tố này có tính chất trung gian giữa kim loại và phi kim, thường được dùng trong hợp kim, vật liệu chống cháy và chất bán dẫn. Antimony là ví dụ tốt về á kim ở vùng nhóm 15.

Chất rắnNhóm 15Chu kỳ 5
Số hiệu nguyên tử51Proton trong hạt nhân
Nguyên tử khối chuẩn121.760(1)Nguyên tử khối chuẩn
Nhóm15Cột trong bảng tuần hoàn
Chu kỳ5Hàng trong bảng tuần hoàn

Cấu tạo nguyên tử

Nguyên tử Antimony trung hoà có 51 proton và 51 electron. Cấu hình tham khảo: [Kr] 4d¹⁰ 5s² 5p³. Phân bố electron theo lớp: 2, 8, 18, 18, 5.

51Proton
51Electron · nguyên tử trung hoà
5Lớp electron có electron
CẤU HÌNH ELECTRON[Kr] 4d¹⁰ 5s² 5p³
K2electron
L8electron
M18electron
N18electron
O5electron

Tính chất vật lý

Antimony là chất rắn màu trắng bạc, giòn và có ánh kim. Nó dẫn điện kém hơn kim loại điển hình nhưng tốt hơn nhiều phi kim, phù hợp với tính chất á kim. Antimony có thể làm tăng độ cứng cho một số hợp kim.

Tính chất hoá học

Antimony tạo các hợp chất oxide, sulfide và halogenua. Nhãn á kim là cách phân loại theo tập hợp tính chất, không phải quy tắc mọi phản ứng đều nằm giữa kim loại và phi kim. Tính chất và nguy cơ phải xét đúng hợp chất.

Ứng dụng

Hợp kim chì–antimony có thể được dùng để điều chỉnh cơ tính. Một số hợp chất antimony, đặc biệt hệ chứa oxide antimony, có vai trò trong công thức chống cháy. Antimony nguyên tố không thay thế trực tiếp cho các hợp chất antimony trong mọi công thức chống cháy.

Nguyên tử khối và đồng vị

Nguyên tử khối chuẩn: 121.760(1). Số neutron phụ thuộc vào đồng vị; với số khối A, số neutron bằng A − 51.

Phân bố trong tự nhiên

Antimony gặp trong các khoáng như stibnite, chứa Sb₂S₃, và có thể xuất hiện ở dạng tự sinh. Kim loại, khoáng sulfide và oxide dùng trong vật liệu là các dạng khác nhau.

Lịch sử phát hiện

Antimony và các hợp chất đã được sử dụng từ thời cổ đại. Tư liệu về khoáng và chất màu không nên được diễn giải thành một phương pháp phân lập kim loại tinh khiết hiện đại.

Lưu ý an toàn

Nguy cơ của antimony phụ thuộc hợp chất, dạng bụi và đường phơi nhiễm. Việc được dùng trong vật liệu chống cháy không có nghĩa chất đó an toàn trong mọi điều kiện. Cần xem phiếu an toàn và kiểm soát phơi nhiễm theo đúng sản phẩm.

Bảng dữ liệu nguyên tố

Tên quốc tếAntimony
Tên tiếng ViệtAntimon
Ký hiệuSb
Số hiệu nguyên tử51
Nguyên tử khối chuẩn121.760(1)
Nhóm15
Chu kỳ5
Khốip
Cấu hình electron tham khảo[Kr] 4d¹⁰ 5s² 5p³
Trạng thái ở 20 °CChất rắn
Nhiệt độ nóng chảy630.628 °C
Nhiệt độ sôi1587 °C

Số khối đồng vị khác với nguyên tử khối chuẩn. Các tính chất còn là dự đoán được ghi rõ trong nội dung; điều kiện đo cần được xem cùng tài liệu nguồn.

Tham khảo thêm

Bạn có thể đọc thêm các tài liệu nguồn dưới đây để tìm hiểu sâu hơn về nguyên tố và bối cảnh của các số liệu.