Terbium
Tên tiếng Việt: Terbi · Tb
Terbium (terbi) là nguyên tố lanthanide có ký hiệu Tb và số hiệu nguyên tử 65. Terbium nổi bật trong vật liệu phát quang màu xanh và vật liệu từ giảo.
Cấu tạo nguyên tử
Nguyên tử Terbium trung hoà có 65 proton và 65 electron. Cấu hình tham khảo: [Xe] 4f⁹ 6s². Phân bố electron theo lớp: 2, 8, 18, 27, 8, 2.
[Xe] 4f⁹ 6s²Tính chất vật lý
Terbium là kim loại rắn, màu bạc xám, tương đối mềm và có ánh kim. Hợp chất của Terbium có ý nghĩa lớn trong phát quang và vật liệu từ hơn dạng đơn chất.
Tính chất hoá học
Terbium thường tạo hợp chất ở trạng thái +3, phản ứng với oxygen, acid và halogen trong điều kiện thích hợp. Các hợp chất Terbium có tính quang học đặc biệt.
Ứng dụng
Ion terbium trong một số vật liệu chủ tạo phát quang xanh lục. Hợp kim từ giảo như Terfenol-D là vật liệu nhiều thành phần, có thể thay đổi kích thước khi chịu từ trường. Không quy mọi tính phát quang hoặc từ giảo cho terbium kim loại nguyên chất.
Nguyên tử khối và đồng vị
Nguyên tử khối chuẩn: 158.925 354(7). Số neutron phụ thuộc vào đồng vị; với số khối A, số neutron bằng A − 65.
Phân bố trong tự nhiên
Terbium có trong một số khoáng đất hiếm như monazite, bastnaesite và euxenite. Nguồn thu hồi và hàm lượng thay đổi theo mỏ; không lấy một tỷ lệ khoáng đơn lẻ làm giá trị chung cho mọi quặng.
Lịch sử phát hiện
Mosander công bố thành phần terbium năm 1843 khi phân tích những mẫu từng được gộp với yttrium. Tên gọi và độ tinh khiết của các thành phần đất hiếm ban đầu còn tiếp tục được làm rõ về sau.
Lưu ý an toàn
Bụi kim loại và các hợp chất terbium cần kiểm soát theo sản phẩm. Vật liệu phát quang hoặc hợp kim hoàn chỉnh khác bột nguyên liệu. Không tự tháo, nghiền hoặc nung vật liệu để thu hồi nguyên tố.
Bảng dữ liệu nguyên tố
| Tên quốc tế | Terbium |
|---|---|
| Tên tiếng Việt | Terbi |
| Ký hiệu | Tb |
| Số hiệu nguyên tử | 65 |
| Nguyên tử khối chuẩn | 158.925 354(7) |
| Nhóm | Trình bày theo họ nguyên tố |
| Chu kỳ | 6 |
| Khối | f |
| Cấu hình electron tham khảo | [Xe] 4f⁹ 6s² |
| Trạng thái ở 20 °C | Chất rắn |
| Nhiệt độ nóng chảy | 1359 °C |
| Nhiệt độ sôi | 3230 °C |
Số khối đồng vị khác với nguyên tử khối chuẩn. Các tính chất còn là dự đoán được ghi rõ trong nội dung; điều kiện đo cần được xem cùng tài liệu nguồn.
Tham khảo thêm
Bạn có thể đọc thêm các tài liệu nguồn dưới đây để tìm hiểu sâu hơn về nguyên tố và bối cảnh của các số liệu.