Seaborgium
Tên tiếng Việt: Seaborgi · Sg
Seaborgium (seaborgi) là nguyên tố siêu nặng có ký hiệu Sg và số hiệu nguyên tử 106. Đây là nguyên tố nhân tạo, phóng xạ, thuộc nhóm 6, được đặt theo tên nhà khoa học Glenn T. Seaborg. Seaborgium là ví dụ nổi bật về nguyên tố được tổng hợp trong phòng thí nghiệm.
Tra cứu đồng vị
Số neutron bằng số khối A trừ số hiệu nguyên tử Z. Khối lượng của một đồng vị khác với nguyên tử khối chuẩn của nguyên tố.
Không có thành phần đồng vị tự nhiên đại diện trong bảng CIAAW đang sử dụng. Điều này không có nghĩa nguyên tố không có đồng vị.
Hoá trị, số oxi hoá và ion
Ba khái niệm này có cách dùng khác nhau. Các ví dụ dưới đây gắn với từng hợp chất, không phải danh sách đầy đủ cho mọi điều kiện.
Hoá trị trong ví dụ
Chưa có ví dụ hoá trị trong bảng tra này.
Số oxi hoá
Trong đơn chất: 0.
Ion đơn nguyên tử
Chưa chọn được ví dụ ion đơn nguyên tử phù hợp trong bảng tra này.
Cấu tạo nguyên tử
Nguyên tử seaborgium trung hoà có 106 proton và 106 electron. Cấu hình tham khảo: [Rn] 5f¹⁴ 6d⁴ 7s². Phân bố electron theo lớp tương ứng: 2, 8, 18, 32, 32, 12, 2. Cách biểu diễn này không đồng nghĩa toàn bộ cấu trúc electron đã được đo trực tiếp.
[Rn] 5f¹⁴ 6d⁴ 7s²Tính chất vật lý
Seaborgium được tạo với lượng nguyên tử rất nhỏ; chưa có mẫu vĩ mô để đo đầy đủ màu sắc, độ cứng, khối lượng riêng và nhiệt độ chuyển pha như các kim loại quen thuộc. Những giá trị tính toán cho vật liệu khối là dự đoán lý thuyết. Các phép đo hạt nhân và thời gian sống của từng đồng vị là một loại bằng chứng riêng.
Tính chất hoá học
Một hợp chất đã được nghiên cứu của seaborgium là hexacarbonyl Sg(CO)₆. Công trình công bố tháng 10/2026 khảo sát độ bền liên kết của hợp chất này ở mức từng nguyên tử. Năng lượng tách phối tử CO đầu tiên được suy ra từ thí nghiệm thấp hơn của W(CO)₆, phù hợp với tính toán có xét hiệu ứng tương đối tính. Kết quả cho thấy không thể ngoại suy đơn giản độ bền liên kết từ các nguyên tố nhẹ hơn trong nhóm 6.
Ứng dụng
Seaborgium được dùng trong nghiên cứu hạt nhân và hoá học nguyên tố siêu nặng. Các phép đo hợp chất carbonyl giúp kiểm tra mô hình liên kết và ảnh hưởng của hiệu ứng tương đối tính. Nguyên tố chưa có ứng dụng thương mại hoặc đời sống được xác lập.
Nguyên tử khối và đồng vị
Nguyên tử khối chuẩn: Không có nguyên tử khối chuẩn. Số neutron phụ thuộc vào đồng vị; với số khối A, số neutron bằng A − 106. Các đồng vị được bảng CIAAW dựa trên NUBASE2020 liệt kê: Sg-269, Sg-271.
Phân bố trong tự nhiên
Seaborgium được tổng hợp trong máy gia tốc và nghiên cứu với số nguyên tử rất nhỏ. Nguồn mẫu phục vụ thí nghiệm được tạo ngay trong hệ thống nghiên cứu, thay vì khai thác từ quặng hoặc sản xuất thành vật liệu khối.
Lịch sử phát hiện
Các nghiên cứu nhận diện nguyên tố 106 được công bố trong thập niên 1970. Tên seaborgium, vinh danh Glenn T. Seaborg, được IUPAC chấp nhận trong khuyến nghị năm 1997.
Lưu ý an toàn
Seaborgium là vật liệu phóng xạ dùng trong nghiên cứu có kiểm soát. Các thí nghiệm về hợp chất seaborgium được thực hiện trong hệ thống chuyên ngành; dữ liệu liên kết hoá học không cung cấp quy trình sử dụng hoặc bảo quản dân dụng.
Hợp chất và phản ứng minh họa
Chưa có ví dụ hợp chất được chọn cho nguyên tố này.
Đọc thêm: Danh pháp hợp chất và phân loại phản ứng — OpenStax Chemistry 2e.
Bảng dữ liệu nguyên tố
| Tên quốc tế | Seaborgium |
|---|---|
| Tên tiếng Việt | Seaborgi |
| Ký hiệu | Sg |
| Số hiệu nguyên tử | 106 |
| Nguyên tử khối chuẩn | Không có nguyên tử khối chuẩn |
| Nhóm | 6 |
| Chu kỳ | 7 |
| Khối | d |
| Cấu hình electron tham khảo | [Rn] 5f¹⁴ 6d⁴ 7s² |
| Trạng thái ở 20 °C | Chưa xác định thực nghiệm trên mẫu vĩ mô |
| Nhiệt độ nóng chảy | Chưa có giá trị cho điều kiện xác định |
| Nhiệt độ sôi | Chưa có giá trị cho điều kiện xác định |
Dữ liệu nguyên tử nâng cao
| Năng lượng ion hoá thứ nhất (eV) | 7.8 ± 0.5 |
|---|
Giá trị bán thực nghiệm. NIST Atomic Spectra Database.
| Độ âm điện (Pauling) | Chưa có dữ liệu |
|---|---|
| Khối lượng riêng (g/cm³) | 35 · Dự đoán hoặc chưa được xác minh thực nghiệm |
| Bán kính cộng hoá trị — Cordero (pm) | Chưa có dữ liệu |
| Bán kính van der Waals (pm) | Chưa có dữ liệu |
| Nhiệt dung mol (J/mol/K) | Chưa có dữ liệu |
| Độ dẫn nhiệt (W/m/K) | Chưa có dữ liệu |
| Enthalpy nóng chảy (kJ/mol) | Chưa có dữ liệu |
Đây là số liệu tổng hợp, không đồng nghĩa mọi giá trị đều đã được đo trực tiếp. Bán kính phụ thuộc cách định nghĩa. Khối lượng riêng của chất rắn/lỏng tham khảo gần nhiệt độ phòng; khí theo mô hình khí lý tưởng ở 25 °C và 101325 Pa. Nhiệt dung và độ dẫn nhiệt tham khảo ở 298.15 K; nhiệt dung theo mol chất tham chiếu, không mặc định theo mol nguyên tử. Cần kiểm tra pha, áp suất và chất tham chiếu trước khi tính toán chuyên sâu.
Nguồn và tài liệu gốc: Mendeleev — dữ liệu và trích dẫn. Điều kiện và tài liệu riêng của một số giá trị dẫn nhiệt, nóng chảy chưa được xác định đầy đủ.
Electron lớp ngoài cùng không đủ để mô tả electron hoá trị; cần xét các phân lớp và chất cụ thể.
Số khối đồng vị khác với nguyên tử khối chuẩn. Các tính chất còn là dự đoán được ghi rõ trong nội dung; điều kiện đo cần được xem cùng tài liệu nguồn.
Tham khảo thêm
Bạn có thể đọc thêm các tài liệu nguồn dưới đây để tìm hiểu sâu hơn về nguyên tố và bối cảnh của các số liệu.