Bỏ qua điều hướng
LanthanideNGUYÊN TỐ 071

Lutetium

Tên tiếng Việt: Luteti · Lu

Lutetium (luteti) là nguyên tố lanthanide có ký hiệu Lu và số hiệu nguyên tử 71. Lutetium thường được xem là nguyên tố kết thúc dãy lanthanide và có ứng dụng trong y học hạt nhân.

Chất rắnNhóm —Chu kỳ 6
Số hiệu nguyên tử71Proton trong hạt nhân
Nguyên tử khối chuẩn174.966 69(5)Nguyên tử khối chuẩn
Nhóm—Cột trong bảng tuần hoàn
Chu kỳ6Hàng trong bảng tuần hoàn

Cấu tạo nguyên tử

Nguyên tử Lutetium trung hoà có 71 proton và 71 electron. Cấu hình tham khảo: [Xe] 4f¹⁴ 5d¹ 6s². Phân bố electron theo lớp: 2, 8, 18, 32, 9, 2.

71Proton
71Electron · nguyên tử trung hoà
6Lớp electron có electron
CẤU HÌNH ELECTRON[Xe] 4f¹⁴ 5d¹ 6s²
K2electron
L8electron
M18electron
N32electron
O9electron
P2electron

Tính chất vật lý

Lutetium là kim loại rắn, màu bạc, tương đối cứng và có khối lượng riêng lớn. Do hiếm và giá trị cao, Lutetium không phổ biến trong đời sống hằng ngày.

Tính chất hoá học

Lutetium thường tạo hợp chất ở trạng thái +3, phản ứng với oxygen, acid và halogen. Phân lớp 4f đầy giúp Lu³⁺ tương đối ổn định.

Ứng dụng

Một số dược chất chứa Lu-177, chẳng hạn lutetium Lu-177 dotatate, được dùng trong điều trị theo chỉ định chuyên khoa. Các vật liệu chứa lutetium còn có ứng dụng phát hiện bức xạ và nghiên cứu. Không phải mọi hợp chất lutetium đều là thuốc; tinh thể đầu dò và đồng vị dùng trong điều trị có vai trò khác nhau.

Nguyên tử khối và đồng vị

Nguyên tử khối chuẩn: 174.966 69(5). Số neutron phụ thuộc vào đồng vị; với số khối A, số neutron bằng A − 71.

Phân bố trong tự nhiên

Lutetium đi cùng các lanthanide khác trong một số nguồn monazite. Dược chất dùng Lu-177 cần được sản xuất và kiểm soát theo đồng vị và dạng hoá học, không phải sử dụng trực tiếp nguyên liệu khoáng.

Lịch sử phát hiện

Urbain công bố nhận diện lutetium năm 1907; Auer von Welsbach và Charles James cũng có các nghiên cứu liên quan. Lịch sử công bố và quá trình tách mẫu không nên rút thành khẳng định mọi bước đều do một người thực hiện.

Lưu ý an toàn

Lu-177 là đồng vị phóng xạ sử dụng trong các dược chất chuyên biệt. Chỉ định và an toàn phụ thuộc dược chất, hoạt độ và người bệnh. Không gán toàn bộ ứng dụng điều trị cho kim loại lutetium hoặc mọi đồng vị của nó.

Bảng dữ liệu nguyên tố

Tên quốc tếLutetium
Tên tiếng ViệtLuteti
Ký hiệuLu
Số hiệu nguyên tử71
Nguyên tử khối chuẩn174.966 69(5)
NhómTrình bày theo họ nguyên tố
Chu kỳ6
Khốif
Cấu hình electron tham khảo[Xe] 4f¹⁴ 5d¹ 6s²
Trạng thái ở 20 °CChất rắn
Nhiệt độ nóng chảy1663 °C
Nhiệt độ sôi3402 °C

Số khối đồng vị khác với nguyên tử khối chuẩn. Các tính chất còn là dự đoán được ghi rõ trong nội dung; điều kiện đo cần được xem cùng tài liệu nguồn.

Tham khảo thêm

Bạn có thể đọc thêm các tài liệu nguồn dưới đây để tìm hiểu sâu hơn về nguyên tố và bối cảnh của các số liệu.