Erbium
Tên tiếng Việt: Erbi · Er
Erbium (erbi) là nguyên tố lanthanide có ký hiệu Er và số hiệu nguyên tử 68. Erbium nổi bật trong công nghệ sợi quang, laser và vật liệu quang học.
Cấu tạo nguyên tử
Nguyên tử Erbium trung hoà có 68 proton và 68 electron. Cấu hình tham khảo: [Xe] 4f¹² 6s². Phân bố electron theo lớp: 2, 8, 18, 30, 8, 2.
[Xe] 4f¹² 6s²Tính chất vật lý
Erbium là kim loại rắn, màu bạc, có ánh kim. Hợp chất Erbium thường có màu hồng và được dùng trong thủy tinh, vật liệu quang học.
Tính chất hoá học
Erbium thường tạo ion Er³⁺, phản ứng với oxygen, acid và halogen. Tính chất quan trọng của Erbium nằm ở cấu trúc mức năng lượng của ion Er³⁺ trong vật liệu quang.
Ứng dụng
Ion erbium pha tạp trong sợi quang được dùng trong khuếch đại quang; erbium cũng có trong một số tinh thể laser và vật liệu màu. Vật liệu chủ và cấu trúc mức năng lượng quyết định hoạt động. Sợi chứa erbium chỉ hoạt động như bộ khuếch đại khi có hệ bơm và điều kiện vận hành thích hợp.
Nguyên tử khối và đồng vị
Nguyên tử khối chuẩn: 167.259(3). Số neutron phụ thuộc vào đồng vị; với số khối A, số neutron bằng A − 68.
Phân bố trong tự nhiên
Erbium thường đi cùng lanthanide khác trong khoáng đất hiếm. Nguyên liệu cho sợi quang hoặc tinh thể laser cần thành phần và mức pha tạp được kiểm soát, không thể thay bằng khoáng hoặc kim loại bất kỳ.
Lịch sử phát hiện
Mosander nhận diện một phần chứa erbium năm 1843. Các mẫu sớm còn chứa nguyên tố khác, nên những công trình về sau tiếp tục phân tách và xác định lại thành phần.
Lưu ý an toàn
Không suy an toàn của hoá chất erbium từ việc có erbium trong sợi quang. Bụi, hợp chất và thiết bị laser cần những kiểm soát riêng. Tính ổn định của vật liệu không làm mất nguy cơ bức xạ laser của hệ thống.
Bảng dữ liệu nguyên tố
| Tên quốc tế | Erbium |
|---|---|
| Tên tiếng Việt | Erbi |
| Ký hiệu | Er |
| Số hiệu nguyên tử | 68 |
| Nguyên tử khối chuẩn | 167.259(3) |
| Nhóm | Trình bày theo họ nguyên tố |
| Chu kỳ | 6 |
| Khối | f |
| Cấu hình electron tham khảo | [Xe] 4f¹² 6s² |
| Trạng thái ở 20 °C | Chất rắn |
| Nhiệt độ nóng chảy | 1529 °C |
| Nhiệt độ sôi | 2868 °C |
Số khối đồng vị khác với nguyên tử khối chuẩn. Các tính chất còn là dự đoán được ghi rõ trong nội dung; điều kiện đo cần được xem cùng tài liệu nguồn.
Tham khảo thêm
Bạn có thể đọc thêm các tài liệu nguồn dưới đây để tìm hiểu sâu hơn về nguyên tố và bối cảnh của các số liệu.