Câu hỏi này thuộc dạng bài tính toán trong chương trình Hóa học Lớp 9, thường yêu cầu học sinh xác định đúng dữ kiện và áp dụng công thức phù hợp. Hãy thử tự chọn đáp án trước, sau đó đối chiếu với phần giải thích chi tiết bên dưới.
X, Y, Z là 3 este đều đơn chức, mạch hở (trong đó X, Y cùng dãy đồng đẳng; Z không no chứa một liên kết C=C). Đốt cháy 13,08 gam hỗn hợp E chứa X, Y,Z (số mol Y lớn hơn số mol của Z) cần dùng 0,51 mol O2. Mặt khác đun nóng 13,08 gam E với 200 ml dung dịch NaOH 1M (vừa đủ) thu được hỗn hợp chứa 2 ancol kế tiếp và hỗn hợp chứa 2 muối gồm a gam muối A và b muối B (M A B ). Tỉ lệ a: b gần nhất với giá trị nào sau đây?
Đáp án đúng
C. 6,5
Có thể bạn cần
Tổng hợp sách, PDF, bảng tra cứu và đề luyện tập cho học sinh THCS, THPT. Lọc nhanh theo lớp, môn học hoặc nhu cầu học tập.
Giải thích chi tiết
Đây là dạng câu hỏi tính toán hóa học cơ bản. Trước hết cần xác định dữ kiện đề bài đang cho dưới dạng khối lượng, số mol hoặc thể tích khí, sau đó chọn công thức phù hợp để tìm kết quả.
Theo quy luật phản ứng thủy phân este có: n−COO- = n NaOH phản ứng =
Bảo toàn khối lượng và bảo toàn nguyên tố Oxi với phản ứng đốt cháy, từ đó tính được số mol của CO2, H2O Tính số C trung bình = n CO2 / n X,Y,Z = ? Sau đó biện luận để tìm ra công thức
Theo quy luật phản ứng thủy phân este có: n−COO- = n NaOH phản ứng = 0,2 mol Áp dụng bảo toàn khối lượng và bảo toàn nguyên tố O, ta có: 44.n CO2+ 18n H2O = 13,08+ 0,51.32 2n CO2+ n H2O = 2.0,2+ 2.0,51 mol
Suy ra n CO2 = 0,48 mol; n H2O = 0,46 mol Do X, Y, Z đều đơn chức nên số nguyên tử C trung bình = n CO2 / n X,Y,Z = 0,48/ 0,2= 2,4 →Trong E chứa X là HCOOCH3
Theo giả thiết X, Y thuộc cùng dãy đồng đẳng nên ta có X, Y đều đơn chức, no. Mặt khác, sau phản ứng thủy phân thu được 2 ancol kế tiếp và 2 muối → Ancol còn lại là C2H5 OH+Nếu Y chứa có dạng RCOO- với R≠ H Để thu được 2 muối thì Z phải có dạng HCOOR’ với R’ lúc đó chứa 1 liên kết đôi C=C →Không thu được ancol thuộc dãy đồng đẳng của CH3 OH
Vậy Y phải là HCOOC 2 H 5 và Z có dạng RCOOR’ 13,08 gam E chứa X: HCOOCH3 (k =1, x mol) Y: HCOOC 2 H 5 (k =1, y mol) Z: RCOOR’ (k = 2, z mol) Cho E+ 0,2 mol NaOH→ ancol: CH3 OH, C2H5 OH và muối HCOONa: a gam và RCOONa: b gam
Theo mối liên hệ độ bất bão hòa k, ta có: n Z = z = n CO2− n H2O = 0,02 mol → n X = x mol và n Y = (0,2- 0,02)- x = 0,18 – x mol Áp dụng bảo toàn nguyên tố C,ta có: 2x+ 3. (0,18-x)+ C Z. 0,02= n CO2 = 0,48 mol → C Z. 0,02 = x – 0,06 Mặt khác do n Y > n Z → 0,18 –x > 0,02 → x < 0,16 mol → C Z < (0,16- 0,06)/0,02= 5 Do Z là este không no, đơn chức có 1 nối đôi C=C nên C Z ≥ 4
Vậy suy ra C Z = 4 (Z là CH2 =CH-COOCH3 )
Bảo toàn nhóm HCOO- và CH2 =CH-COO- nên ta có: n HCOONa = x+ y = 0,18 mol n CH2=CH-COONa = 0,02 mol → a = 0,18. 68 =12,24 gam; b = 0,02. 94 = 1,88 gam → a/b gần nhất với 6,5
Đáp án C
Từ phân tích trên, đáp án đúng là C. 6,5.
Vì sao các đáp án còn lại chưa chính xác?
Kiến thức cần nhớ
Khi làm bài tập về mol trong Hóa học Lớp 9, cần nhớ các công thức cơ bản: n = m/M, m = n × M và với chất khí ở điều kiện tiêu chuẩn thì V = n × 22,4. Đổi đơn vị chính xác là bước quan trọng để tránh chọn nhầm đáp án.
Nếu cần tra cứu nhanh ký hiệu, nguyên tử khối hoặc vị trí các nguyên tố, bạn có thể xem thêm bảng tuần hoàn hóa học để học thuận tiện hơn.
Gợi ý học tiếp: Hãy luyện thêm các câu hỏi trắc nghiệm Hóa học Lớp 9 để ghi nhớ kiến thức nhanh hơn và tránh nhầm lẫn khi làm bài.

