Câu hỏi này thuộc dạng bài tính toán trong chương trình Hóa học Lớp 9, thường yêu cầu học sinh xác định đúng dữ kiện và áp dụng công thức phù hợp. Hãy thử tự chọn đáp án trước, sau đó đối chiếu với phần giải thích chi tiết bên dưới.
Cho 3,82 gam hỗn hợp X gồm Al, Fe, Cu vào cốc đựng 850 ml dung dịch CuSO4 0,1M. Sau phản ứng thu được dung dịch Y và chất rắn Z. Lọc lấy chất rắn Z nung nóng trong oxi dư, ở nhiệt độ cao, phản ứng xong thu được 6,8 gam chất rắn H. Đem ½ dung dịch Y tác dụng với dung dịch NaOH dư, lọc rửa kết tủa rồi đem nung ngoài không khí đến khối lượng không đổi thu được 2,2 gam chất rắn G. Biết các phản ứng xảy ra hoàn toàn, tính % khối lượng Al và Fe trong X?
Đáp án đúng
A. %m Al = 14,14%; %m Fe =43,98%
Có thể bạn cần
Tổng hợp sách, PDF, bảng tra cứu và đề luyện tập cho học sinh THCS, THPT. Lọc nhanh theo lớp, môn học hoặc nhu cầu học tập.
Giải thích chi tiết
Đây là dạng câu hỏi tính toán hóa học cơ bản. Trước hết cần xác định dữ kiện đề bài đang cho dưới dạng khối lượng, số mol hoặc thể tích khí, sau đó chọn công thức phù hợp để tìm kết quả.
Nếu lấy toàn bộ dung dịch Y tác dụng với dung dịch NaOH dư, lọc rửa kết tủa rồi đem nung ngoài không khí thu được 4,4 gam chất rắn. Đặt 3,82 gam X chứa x mol Al, y mol Fe và z mol Cu 2Al+ 3CuSO4 → Al 2 (SO4 ) 3+ 3Cu Fe+ CuSO4 → FeSO4+ Cu Al 2 (SO4 ) 3+ 6NaOH → 2Al(OH)3+ 3Na 2 SO4 Al(OH)3+ NaOH → NaAlO2+ 2H2O FeSO4+ 2NaOH → Fe(OH) 2+ Na 2 SO4 Cu+ ½ O2 → CuO 4Fe+ 3O2 → 2Fe2O3 Nhận thấy 27x+ 56y+ 64z= 3,82 gam → 3,82/64= 0,06 < x+ y+z < 3,82/27.1,5=0,094 →Chưa biết kim loại hết hay dư Nếu kim loại dư thì Z chứa 0,085+ z mol CuO Chất rắn H chứa 6,8/80= 0,085 mol CuO Điều này vô lí → Kim loại hết
Ta có: n CuSO4 pứ = 1,5x+ y mol
Ta có: Y chứa x mol Al 3+, y mol Fe 2+, 0,085- (1,5x+y) mol Cu 2+ →G chứa 0,5y mol Fe2O3 và 0,085 – (1,5x+y) mol CuO Z chứa 1,5x+ y+ z mol Cu → H chứa 1,5x+ y+ z mol CuO
Ta có: 160. 0,5y+ 80. [0,085 – (1,5x+y)]= 4,4 gam n CuO = 1,5x+ y+ z= 0,085 mol; 27x+ 56y+ 64z= 3,82 Giải hệ trên ta có: x; y; z→ %m Al; %m Fe Nếu lấy toàn bộ dung dịch Y tác dụng với dung dịch NaOH dư, lọc rửa kết tủa rồi đem nung ngoài không khí thu được 4,4 gam chất rắn. Đặt 3,82 gam X chứa x mol Al, y mol Fe và z mol Cu 2Al+ 3CuSO4 → Al 2 (SO4 ) 3+ 3Cu Fe+ CuSO4 → FeSO4+ Cu Al 2 (SO4 ) 3+ 6NaOH → 2Al(OH)3+ 3Na 2 SO4 Al(OH)3+ NaOH → NaAlO2+ 2H2O FeSO4+ 2NaOH → Fe(OH) 2+ Na 2 SO4 Cu+ ½ O2 → CuO 4Fe+ 3O2 → 2Fe2O3 Nhận thấy 27x+ 56y+ 64z= 3,82 gam → 3,82/64= 0,06 < x+ y+z < 3,82/27.1,5=0,094 →Chưa biết kim loại hết hay dư Nếu kim loại dư thì Z chứa 0,085+ z mol CuO Chất rắn H chứa 6,8/80= 0,085 mol CuO Điều này vô lí → Kim loại hết
Ta có: n CuSO4 pứ = 1,5x+ y mol
Ta có: Y chứa x mol Al 3+, y mol Fe 2+, 0,085- (1,5x+y) mol Cu 2+ →G chứa 0,5y mol Fe2O3 và 0,085 – (1,5x+y) mol CuO Z chứa 1,5x+ y+ z mol Cu → H chứa 1,5x+ y+ z mol CuO
Ta có: 160. 0,5y+ 80. [0,085 – (1,5x+y)]= 4,4 gam n CuO = 1,5x+ y+ z= 0,085 mol; 27x+ 56y+ 64z= 3,82 Giải hệ trên ta có: x= 0,02; y= 0,03; z= 0,025 →m Al = 0,54g; m Fe = 1,68 g; m Cu = 1,6 g → %m Al = 14,14%; %m Fe =43,98%
Đáp án A
Từ phân tích trên, đáp án đúng là A. %m Al = 14,14%; %m Fe =43,98%.
Vì sao các đáp án còn lại chưa chính xác?
Kiến thức cần nhớ
Khi làm bài tập về mol trong Hóa học Lớp 9, cần nhớ các công thức cơ bản: n = m/M, m = n × M và với chất khí ở điều kiện tiêu chuẩn thì V = n × 22,4. Đổi đơn vị chính xác là bước quan trọng để tránh chọn nhầm đáp án.
Nếu cần tra cứu nhanh ký hiệu, nguyên tử khối hoặc vị trí các nguyên tố, bạn có thể xem thêm bảng tuần hoàn hóa học để học thuận tiện hơn.
Gợi ý học tiếp: Hãy luyện thêm các câu hỏi trắc nghiệm Hóa học Lớp 9 để ghi nhớ kiến thức nhanh hơn và tránh nhầm lẫn khi làm bài.

