Bỏ qua điều hướng
LanthanideNGUYÊN TỐ 062

Samarium

Tên tiếng Việt: Samari · Sm

Samarium (samari) là nguyên tố lanthanide có ký hiệu Sm và số hiệu nguyên tử 62. Samarium có vai trò trong nam châm, vật liệu hạt nhân và hợp chất phát quang.

Chất rắnNhóm —Chu kỳ 6
Hoá trị trong ví dụChưa có ví dụXem hợp chất cụ thể bên dưới
Số oxi hoá trong ví dụChưa có ví dụTrong đơn chất: 0
Ion đơn nguyên tửChưa có ví dụĐiện tích khác với hoá trị
Nguyên tử khối chuẩn150.36(2)Nguyên tử khối chuẩn

Tra cứu đồng vị

Số neutron bằng số khối A trừ số hiệu nguyên tử Z. Khối lượng của một đồng vị khác với nguyên tử khối chuẩn của nguyên tố.

Thành phần đồng vị đại diện trong vật liệu tự nhiên trên Trái Đất
Đồng vịNeutronKhối lượng (u)Tỉ phần nguyên tử (0–1)
Sm-14482143.9120065(21)0.0308(4)
Sm-14785146.9149044(19)0.1500(14)
Sm-14886147.9148292(19)0.1125(9)
Sm-14987148.9171921(18)0.1382(10)
Sm-15088149.9172829(18)0.0737(9)
Sm-15290151.9197397(18)0.2674(9)
Sm-15492153.9222169(20)0.2274(14)

Nguồn: CIAAW 2024 (tỉ phần), NIST (khối lượng). Tỉ phần 0.01 tương ứng 1%. Số trong ngoặc thể hiện độ không đảm bảo ở các chữ số cuối; khoảng giá trị phản ánh biến thiên tự nhiên.

Tính số hạt

62 proton · 82 neutron · 62 electron

Bộ tính áp dụng e = Z − q. Mô hình 3D phía trên minh họa nguyên tử trung hòa.

Hoá trị, số oxi hoá và ion

Ba khái niệm này có cách dùng khác nhau. Các ví dụ dưới đây gắn với từng hợp chất, không phải danh sách đầy đủ cho mọi điều kiện.

Hoá trị trong ví dụ

Chưa có ví dụ hoá trị trong bảng tra này.

Số oxi hoá

Trong đơn chất: 0.

Ion đơn nguyên tử

Chưa chọn được ví dụ ion đơn nguyên tử phù hợp trong bảng tra này.

Cấu tạo nguyên tử

Nguyên tử Samarium trung hoà có 62 proton và 62 electron. Cấu hình tham khảo: [Xe] 4f⁶ 6s². Phân bố electron theo lớp: 2, 8, 18, 24, 8, 2.

62Proton
62Electron · nguyên tử trung hoà
6Lớp electron có electron
CẤU HÌNH ELECTRON[Xe] 4f⁶ 6s²
K2electron
L8electron
M18electron
N24electron
O8electron
P2electron

Tính chất vật lý

Samarium là kim loại rắn, màu bạc, có ánh kim và có tính chất từ đáng chú ý. Khi kết hợp với Cobalt, Samarium tạo nam châm samarium-cobalt có độ bền nhiệt tốt.

Tính chất hoá học

Samarium phản ứng với oxygen, acid và một số phi kim để tạo hợp chất. Tính chất hoá học của Samarium đại diện cho lanthanide, nhưng ứng dụng vật liệu từ làm nó nổi bật hơn.

Ứng dụng

Nam châm Sm–Co là một hệ vật liệu chứa samarium và cobalt, có thể được chọn cho môi trường nhiệt độ cao theo cấp vật liệu. Một số đồng vị hoặc hợp chất samarium có ứng dụng hấp thụ neutron và nghiên cứu khác. Không quy cùng tính từ hoặc độ hấp thụ neutron cho mọi mẫu samarium.

Nguyên tử khối và đồng vị

Nguyên tử khối chuẩn: 150.36(2). Số neutron phụ thuộc vào đồng vị; với số khối A, số neutron bằng A − 62.

Phân bố trong tự nhiên

Samarium đi cùng những lanthanide khác trong các nguồn monazite và bastnaesite. Thành phần đồng vị và độ tinh khiết cần được xem xét theo ứng dụng vật liệu hoặc kỹ thuật hạt nhân.

Lịch sử phát hiện

Lecoq de Boisbaudran nhận diện samarium năm 1879 trong quá trình phân tích các thành phần đất hiếm. Lịch sử này là một phần của quá trình làm rõ những mẫu từng được coi là một chất đơn nhất.

Lưu ý an toàn

Nam châm samarium–cobalt có nguy cơ cơ học của nam châm mạnh; bụi chế tạo và hợp chất samarium cần kiểm soát riêng. Một ứng dụng sử dụng đồng vị phóng xạ không làm mọi mẫu samarium có cùng hoạt độ hoặc cùng yêu cầu xử lý.

Hợp chất và phản ứng minh họa

Chưa có ví dụ hợp chất được chọn cho nguyên tố này.

Đọc thêm: Danh pháp hợp chất và phân loại phản ứng — OpenStax Chemistry 2e.

Bảng dữ liệu nguyên tố

Định danh và tính chất cơ bản
Tên quốc tếSamarium
Tên tiếng ViệtSamari
Ký hiệuSm
Số hiệu nguyên tử62
Nguyên tử khối chuẩn150.36(2)
NhómTrình bày theo họ nguyên tố
Chu kỳ6
Khốif
Cấu hình electron tham khảo[Xe] 4f⁶ 6s²
Trạng thái ở 20 °CChất rắn
Nhiệt độ nóng chảy1072 °C
Nhiệt độ sôi1794 °C
Dữ liệu nguyên tử nâng cao
Năng lượng ion hoá của nguyên tử trung hòa ở trạng thái cơ bản
Năng lượng ion hoá thứ nhất (eV)5.643722 ± 0.000021

Giá trị theo đánh giá dữ liệu NIST; xem ký hiệu và độ không đảm bảo trong nguồn. NIST Atomic Spectra Database.

Tính chất tham khảo theo bảng tổng hợp Mendeleev
Độ âm điện (Pauling)1.17
Khối lượng riêng (g/cm³)7.52
Bán kính cộng hoá trị — Cordero (pm)198
Bán kính van der Waals (pm)236
Nhiệt dung mol (J/mol/K)29.54
Độ dẫn nhiệt (W/m/K)Chưa có dữ liệu
Enthalpy nóng chảy (kJ/mol)8.9

Đây là số liệu tổng hợp, không đồng nghĩa mọi giá trị đều đã được đo trực tiếp. Bán kính phụ thuộc cách định nghĩa. Khối lượng riêng của chất rắn/lỏng tham khảo gần nhiệt độ phòng; khí theo mô hình khí lý tưởng ở 25 °C và 101325 Pa. Nhiệt dung và độ dẫn nhiệt tham khảo ở 298.15 K; nhiệt dung theo mol chất tham chiếu, không mặc định theo mol nguyên tử. Cần kiểm tra pha, áp suất và chất tham chiếu trước khi tính toán chuyên sâu.

Nguồn và tài liệu gốc: Mendeleev — dữ liệu và trích dẫn. Điều kiện và tài liệu riêng của một số giá trị dẫn nhiệt, nóng chảy chưa được xác định đầy đủ.

Electron lớp ngoài cùng không đủ để mô tả electron hoá trị; cần xét các phân lớp và chất cụ thể.

Số khối đồng vị khác với nguyên tử khối chuẩn. Các tính chất còn là dự đoán được ghi rõ trong nội dung; điều kiện đo cần được xem cùng tài liệu nguồn.

Tham khảo thêm

Bạn có thể đọc thêm các tài liệu nguồn dưới đây để tìm hiểu sâu hơn về nguyên tố và bối cảnh của các số liệu.