Hassium
Tên tiếng Việt: Hassi · Hs
Hassium (hassi) là nguyên tố siêu nặng có ký hiệu Hs và số hiệu nguyên tử 108. Đây là nguyên tố nhân tạo, phóng xạ, thuộc nhóm 8 trong bảng tuần hoàn. Hassium có ý nghĩa trong nghiên cứu vùng nguyên tố siêu nặng và khả năng tồn tại của các đồng vị tương đối bền hơn.
Cấu tạo nguyên tử
Nguyên tử hassium trung hoà có 108 proton và 108 electron. Cấu hình tham khảo: [Rn] 5f¹⁴ 6d⁶ 7s². Phân bố electron theo lớp tương ứng: 2, 8, 18, 32, 32, 14, 2. Cách biểu diễn này không đồng nghĩa toàn bộ cấu trúc electron đã được đo trực tiếp.
[Rn] 5f¹⁴ 6d⁶ 7s²Tính chất vật lý
Hassium được tạo với lượng nguyên tử rất nhỏ; chưa có mẫu vĩ mô để đo đầy đủ màu sắc, độ cứng, khối lượng riêng và nhiệt độ chuyển pha như các kim loại quen thuộc. Những giá trị tính toán cho vật liệu khối là dự đoán lý thuyết. Các phép đo hạt nhân và thời gian sống của từng đồng vị là một loại bằng chứng riêng.
Tính chất hoá học
Hassium đã được khảo sát qua tetroxide dễ bay hơi HsO₄. Hợp chất này thể hiện sự tương đồng với OsO₄ và cung cấp bằng chứng thực nghiệm cho hoá học nhóm 8. Với cách gán số oxi hoá thông thường của oxygen, hassium trong HsO₄ có số oxi hoá +8. Kết quả ở mức từng nguyên tử không đồng nghĩa đã thu được mẫu HsO₄ vĩ mô.
Ứng dụng
Hassium có vai trò trong nghiên cứu hoá học tetroxide và hành vi nhóm 8. Lượng mẫu nhỏ và sự phân rã phóng xạ giới hạn việc khảo sát. Nguyên tố chưa có ứng dụng thương mại hoặc đời sống được xác lập.
Nguyên tử khối và đồng vị
Nguyên tử khối chuẩn: Không có nguyên tử khối chuẩn. Số neutron phụ thuộc vào đồng vị; với số khối A, số neutron bằng A − 108. Các đồng vị được bảng CIAAW dựa trên NUBASE2020 liệt kê: Hs-269, Hs-270.
Phân bố trong tự nhiên
Hassium được tổng hợp trong máy gia tốc, với số nguyên tử nhỏ phù hợp cho nghiên cứu hạt nhân và hoá học từng nguyên tử. Chưa có nguồn tự nhiên được xác nhận để khai thác hassium.
Lịch sử phát hiện
Hassium được nhận diện tại GSI năm 1984. Tên hassium bắt nguồn từ tên Latin của bang Hesse, nơi đặt cơ sở GSI tại Đức.
Lưu ý an toàn
Hassium và các hợp chất được tạo để nghiên cứu cần hệ thống chuyên dụng có quản lý bức xạ. Tính dễ bay hơi của hợp chất nghiên cứu là một đặc điểm cần được kiểm soát trong thiết bị, không phải dấu hiệu cho thấy vật liệu an toàn.
Bảng dữ liệu nguyên tố
| Tên quốc tế | Hassium |
|---|---|
| Tên tiếng Việt | Hassi |
| Ký hiệu | Hs |
| Số hiệu nguyên tử | 108 |
| Nguyên tử khối chuẩn | Không có nguyên tử khối chuẩn |
| Nhóm | 8 |
| Chu kỳ | 7 |
| Khối | d |
| Cấu hình electron tham khảo | [Rn] 5f¹⁴ 6d⁶ 7s² |
| Trạng thái ở 20 °C | Chưa xác định thực nghiệm trên mẫu vĩ mô |
| Nhiệt độ nóng chảy | Chưa có giá trị cho điều kiện xác định |
| Nhiệt độ sôi | Chưa có giá trị cho điều kiện xác định |
Số khối đồng vị khác với nguyên tử khối chuẩn. Các tính chất còn là dự đoán được ghi rõ trong nội dung; điều kiện đo cần được xem cùng tài liệu nguồn.
Tham khảo thêm
Bạn có thể đọc thêm các tài liệu nguồn dưới đây để tìm hiểu sâu hơn về nguyên tố và bối cảnh của các số liệu.