X và Y là hai chất hữu cơ có cùng công thức phân tử C6H13 NO 4. Khi X tác dụng vừa đủ với dung dịch NaOH đun nóng thu được amin Z, ancol đơn chức T và dung dịch muối của axit cacboxylic E (Z, T, E đều có cùng số nguyên tử cacbon). Lấy m gam hỗn hợp X, Y tác dụng vừa đủ với 600 ml dung dịch NaOH 1M đun nóng, sau khi các phản ứng xảy ra hoàn toàn thu được 13,5 gam Z; 9,2 gam T và dung dịch Q gồm 3 chất hữu cơ có cùng số nguyên tử cacbon. Cô cạn dung dịch Q thu được a gam chất rắn khan M. Phần trăm khối lượng của chất có phân tử khối bé nhất M là

Đây là dạng câu hỏi tính toán hóa học cơ bản. Trước hết cần xác định dữ kiện đề bài đang cho dưới dạng khối lượng, số mol hoặc thể tích khí, sau đó chọn công thức phù hợp để tìm kết quả.

X+ NaOH → amin Z+ ancol T+ muối E có cùng số nguyên tử C nên X tạo bởi amin, ancol và muối có 2C→ X X, Y+ NaOH: 0,6 mol → n Z = 0,3 mol = n X+ n Y và n C2H5OH = 0,2 mol < n X+ n Y → X và Y được tạo bởi C2H5 NH2 còn C2H5 OH tạo từ X Vì 3 muối trong M có cùng số C nên 3 muối cùng có 2 C→ Y tạo ra 2 muối 2C→ Y X+ NaOH → amin Z+ ancol T+ muối E có cùng số nguyên tử C nên X tạo bởi amin, ancol và muối có 2C → X là C2H5 NH3 – OOC – COO – C2H5; Z là C2H5 NH2, T là C2H5 OH; E là (COONa) 2 X, Y+ NaOH: 0,6 mol → 13,5 g Z+ 9,2 g T+ Q gồm 3 chất hữu cơ cùng C và là các muối → Y có 2 nhóm chức este và n X+ n Y = ½. n NaOH = 0,3 mol n Z = 0,3 mol = n X+ n Y và n C2H5OH = 0,2 mol < n X+ n Y → X và Y được tạo bởi C2H5 NH2 còn C2H5 OH chỉ được tạo từ X → n X = n C2H5OH = 0,2 mol → n Y = 0,1 mol → (COONa) 2: 0,2 mol Vì 3 muối trong M có cùng số C nên 3 muối cùng có 2 C→ Y tạo ra 2 muối 2C → Y là CH3 COOCH2 COONH3 C2H5 → 2 muối tạo ra là CH3 COONa: 0,1 mol và OHCH2 COONa: 0,1 mol →trong M muối có phân tử khối nhỏ nhất là CH3 COONa: 0,1 mol → %CH3 COONa = 18,3%

Đáp án D

Từ phân tích trên, đáp án đúng là D. 18,30%.