Hỗn hợp E gồm X là một axit cacboxylic có mạch cacbon không phân nhánh và Y là một ancol hai chức mạch hở ( trong đó số mol X nhỏ hơn số mol Y). Đốt cháy hoàn toàn 3,36 gam hỗn hợp E thu được 5,5 gam CO2 và 2,34 gam H2O. Mặt khác, khi cho cùng một lượng E trên phản ứng với Na dư thì thu được 784ml khí H2 (đktc). Phần trăm khối lượng của X có trong E gần nhất với:

Đây là dạng câu hỏi tính toán hóa học cơ bản. Trước hết cần xác định dữ kiện đề bài đang cho dưới dạng khối lượng, số mol hoặc thể tích khí, sau đó chọn công thức phù hợp để tìm kết quả.

Phương pháp: n H2O > n CO2 ⇒ ancol no ⇒ n ancol = n H2O− n CO2

Bảo toàn khối lượng: m hh E = m C+ m H+ m O

Bảo toàn nguyên tố:: n C = n CO2, n H = 2 n H2O Mối liên hệ giữa hiệu số mol: n H2O− n CO2 = n ancol− n axit. ( số pi – 1 ) Hướng dẫn Giải: n CO2 = 0,125 mol, n H2O = 0,13 mol vì n H2O > n CO2 ⇒ ancol no Gọi công thức của axit là: R-(COOH) x ( đặt số mol là a ) An col no 2 chức là: C n H2n (OH) 2 ( đặt số mol là b ) n C = n CO2 = 0,125 mol ⇒ m C = 1,5 g n H = 2 n H2O = 0,26 mol ⇒ m H = 0,26 g m hh E = 3,36 = m C+ m H+ m O ⇒ m O = 1,6 g ⇒ n O ( trong hỗn hợp ) = 0,1 mol ⇒ 2 a.x+ 2b = 0,1 ( 1 ) n H2 = 0,035 mol

Bảo toàn nguyên tố H linh động ⇒ 0,035.2 = a. x+ 2 b ( 2) Giải (1,2 ) ta có b = 0,02 và a.x = 0,03 ( vì a < b ⇒ x > 1 ) Ta có n H2O− n CO2 = n ancol− n axit. ( số pi – 1 ) ⇒ 0.005 = 0,02 – a. ( số liên kết pi−1 ) Với x = 2 thì a = 0,015 thỏa mãn axit no có 2 chức Số C trung bình = 0,125: ( 0,02+ 0,015 ) = 3,57 Vì là axit 2 chức và ancol 2 chức nên số C trong axit hay ancol phải tối thiểu là 2 ⇒ Axit hoặc ancol có 2 hoặc 3 cac bon trong công thức ⇒ Ta thay vào tìm số C của chất còn lại ( số C phải là số nguyên ) Với số C của axit là 3 thì ta có 0,015. 3+ 0.02. C ancol = 0,125 ⇒ Số C trong ancol = 4 thỏa mãn ⇒ Axit là CH2 (COOH) 2 ( 0,15 mol ) ⇒ Ancol là C4H8 (OH) 2 ( 0,02 mol ) ⇒ % m axit = 0,015. 104: 3,36. 100% = 46,42 %

Đáp án A

Từ phân tích trên, đáp án đúng là A. 46,42%.