Hai hợp chất X,Y đều chỉ chứa cacbon, hiđro và oxi, trong đó oxi chiếm 53,33% khối lượng mỗi chất, khối lượng mol MX >MY. Khi đốt cháy hoàn toàn 0,02 mol hỗn hợp gồm X,Y cần dùng vừa đủ 1,12 lít O2 (đktc). Chất Y vừa phản ứng được với Na tạo ra H2, vừa phản ứng được với dung dịch NaOH. Khi lấy những lượng chất X như nhau cho phản ứng với Na hoặc NaHCO3 thì số mol khí tạo ra cũng bằng nhau.Biết X chỉ chứa các loại nhóm chức có hiđro linh động. Công thức cấu tạo của X và Y lần lượt là:

Đây là dạng câu hỏi tính toán hóa học cơ bản. Trước hết cần xác định dữ kiện đề bài đang cho dưới dạng khối lượng, số mol hoặc thể tích khí, sau đó chọn công thức phù hợp để tìm kết quả.

X, Y có hàm lượng oxi như nhau nên X, Y có cùng công thức đơn giản nhất

Từ phần trăm khối lượng oxi trong X, Y suy ra công thức đơn giản nhất của X và Y

Từ số mol hỗn hợp X, Y và số mol O2 xác định công thức phân tử của X và Y. Dựa vào tính chất hóa học của X và Y suy ra công thức cấu tạo của X và Y. X, Y có hàm lượng oxi như nhau nên X, Y có cùng công thức đơn giản nhất. Gọi công thức đơn giản nhất của X, Y là C x H y O z ta có: eqalign & \% O = 16z over 12x+ y+ 16z.100 = 53,33 cr & ⇒ 12x+ y+ 16z = 16z.100 over 53,33 = 30z cr & ⇒ 12x+ y = 16z cr z nhỏ nhất = 1 →12x+ y = 16 →chỉ có nghiệm x = 1 và y = 2

Vậy công thức đơn giản nhất của X, Y là CH2O. Gọi công thức phân tử chung của X, Y là Đốt cháy X, Y: eqalign & C_overline n H2overline n O_overline n + overline n O2buildrel t0 over longrightarrow overline n CO2+ overline n H2O cr & 0,02 → 0,05 cr & → overline n = 2,5 cr → n 1 = 1 hoặc 2 M X > M Y nên Y là HCHO hoặc C2H4O2. Y tác dụng với Na tạo ra khí và Y tác dụng được với dung dịch NaOH nên Y là CH3COOH. Khi cho lượng chất X như nhau phản ứng với Na hoặc NaHCO3 thì số mol khí tạo ra cũng bằng nhau mà X chỉ chứa các nhóm chức có H linh động Trong X số nhóm−OH bằng số nhóm−COOH. X có công thức C n H2n O n nên X có tối đa 1 nhóm –COOH

Vậy X có 1 nhóm− OH và một nhóm – COOH → CTPT của X là C3H6O3. CTCT có thể có của X là: HO – CH2 – CH2 – COOH hoặc CH3 – CHOH – COOH

Đáp án A

Từ phân tích trên, đáp án đúng là A. HO – CH2 – CH2 – COOH hoặc CH3 – CHOH – COOH và CH3COOH..