Cho 3 chất hữu cơ đơn chức: axit X (RCOOH); rượu Y (R’OH); este Z tạo bởi axit X và rượu Y (RCOOR’). Nếu lấy một lượng hỗn hợp gồm X và Z tác dụng vừa đủ với 150 ml dung dịch NaOH2M (đun nóng) thì thu được 24,6 gam muối Natri. Nếu lấy 13,8 gam Y tác dụng hết với 11,5 gam Natri thì thu được 25 gam bã rắn khan. Xác định công thức cấu tạo của Z.

Đây là dạng câu hỏi tính toán hóa học cơ bản. Trước hết cần xác định dữ kiện đề bài đang cho dưới dạng khối lượng, số mol hoặc thể tích khí, sau đó chọn công thức phù hợp để tìm kết quả.

Phương trình hóa học: RCOOH+ NaOH buildrel overlongrightarrow RCOONa+ H2O RCOOR’+ NaOH buildrel overlongrightarrow RCOONa+ R’OH

Từ số mol NaOH và khối lượng muối tìm được công thức của axit: 2R’OH+ 2Na buildrel overlongrightarrow 2R’ONa+ H2­ Dùng định luật bảo toàn khối lượng tìm số mol H2

Từ đó tìm được khối lượng mol của ancol, công thức của ancol. Khi đó xác định được công thức của este. Số mol NaOH: n NaOH = 0,15.2 = 0,3 (mol) Phương trình hóa học: RCOOH+ NaOH buildrel overlongrightarrow RCOONa+ H2O RCOOR’+ NaOH buildrel overlongrightarrow RCOONa+ R’OH

Từ hai phương trình hóa học trên ta thấy: n NaOH = n RCOONa = 0,3(mol) ⇒ M RCOONa = 24,6 over 0,3 = 82 → R = 82 – 67 = 15 → R là CH3. Công thức của axit là CH3COOH− Lấy 13,8 gam B tác dụng với 11,5 gam Natri thu được 25 gam bã rắn 2R’OH+ 2Na buildrel overlongrightarrow 2R’ONa+ H2­ 0,3 mol 0,15 mol

Theo định luật bảo toàn khối lượng: m_H2 = 13,8+ 11,5− 25 = 0,3(gam);n_H2 = 0,3 over 2 = 0,15(mol) M R'OH = 13,8 over 0,3 = 46 ⇒ R' = 46− 17 = 29;R':C2H5; Công thức của rượu là: C2H5 OH Công thức của este là: CH3 COOC 2 H 5

Đáp án D

Từ phân tích trên, đáp án đúng là D. CH3 COOC 2 H 5.