Nobelium
Tên tiếng Việt: Nobeli · No
Nobelium (nobeli) là nguyên tố actinide có ký hiệu No và số hiệu nguyên tử 102. Tên gọi của Nobelium nhằm vinh danh Alfred Nobel. Đây là nguyên tố phóng xạ nhân tạo, được nghiên cứu trong lĩnh vực nguyên tố siêu nặng và hoá học hạt nhân.
Cấu tạo nguyên tử
Nguyên tử Nobelium trung hoà có 102 proton và 102 electron. Cấu hình tham khảo: [Rn] 5f¹⁴ 7s². Phân bố electron theo lớp: 2, 8, 18, 32, 32, 8, 2.
[Rn] 5f¹⁴ 7s²Tính chất vật lý
Nobelium được nghiên cứu với số nguyên tử rất nhỏ. Nhiều tính chất vật liệu khối còn chưa được xác định thực nghiệm; không suy cách quan sát mẫu chỉ từ cấu hình 5f. Cần phân biệt kết quả đo nguyên tử, hoá học lượng vết và dự đoán kim loại khối.
Tính chất hoá học
Nobelium có thể thể hiện trạng thái oxi hoá +2 và +3, trong đó +2 khá đáng chú ý. Hoá học của Nobelium giúp làm rõ xu hướng cuối dãy actinide và sự ảnh hưởng của phân lớp 5f đầy.
Ứng dụng
Nobelium được dùng trong nghiên cứu hạt nhân và hoá học lượng vết. Những khảo sát này không phải ứng dụng dân dụng hoặc sản xuất vật liệu ở quy mô thông thường.
Nguyên tử khối và đồng vị
Nguyên tử khối chuẩn: Không có nguyên tử khối chuẩn. Số neutron phụ thuộc vào đồng vị; với số khối A, số neutron bằng A − 102. Các đồng vị được bảng CIAAW dựa trên NUBASE2020 liệt kê: No-259.
Phân bố trong tự nhiên
Nobelium được tạo trong nghiên cứu hạt nhân chuyên dụng. Lượng mẫu và đồng vị hạn chế khả năng khảo sát vật liệu khối; các phép đo mức nguyên tử và tính chất kim loại thông thường là những loại bằng chứng khác nhau.
Lịch sử phát hiện
Lịch sử nhận diện nobelium có nhiều tuyên bố cạnh tranh trong thập niên 1950–1960. Việc phân định ưu tiên dựa vào đánh giá bằng chứng về sau; không coi mọi tuyên bố ban đầu đều là phát hiện đã được xác nhận.
Lưu ý an toàn
Mẫu nobelium yêu cầu cơ sở chuyên ngành và kiểm soát bức xạ. Không tự sử dụng một bảng tính chất để suy ra cách lưu giữ hoặc che chắn; cần thông tin đồng vị và hoạt độ cụ thể.
Bảng dữ liệu nguyên tố
| Tên quốc tế | Nobelium |
|---|---|
| Tên tiếng Việt | Nobeli |
| Ký hiệu | No |
| Số hiệu nguyên tử | 102 |
| Nguyên tử khối chuẩn | Không có nguyên tử khối chuẩn |
| Nhóm | Trình bày theo họ nguyên tố |
| Chu kỳ | 7 |
| Khối | f |
| Cấu hình electron tham khảo | [Rn] 5f¹⁴ 7s² |
| Trạng thái ở 20 °C | Chưa xác định thực nghiệm trên mẫu vĩ mô |
| Nhiệt độ nóng chảy | Chưa có giá trị cho điều kiện xác định |
| Nhiệt độ sôi | Chưa có giá trị cho điều kiện xác định |
Số khối đồng vị khác với nguyên tử khối chuẩn. Các tính chất còn là dự đoán được ghi rõ trong nội dung; điều kiện đo cần được xem cùng tài liệu nguồn.
Tham khảo thêm
Bạn có thể đọc thêm các tài liệu nguồn dưới đây để tìm hiểu sâu hơn về nguyên tố và bối cảnh của các số liệu.