Bỏ qua điều hướng
ActinideNGUYÊN TỐ 097

Berkelium

Tên tiếng Việt: Berkeli · Bk

Berkelium (berkeli) là nguyên tố actinide có ký hiệu Bk và số hiệu nguyên tử 97. Đây là nguyên tố phóng xạ nhân tạo, được đặt tên theo Berkeley, nơi có nhiều đóng góp trong tổng hợp nguyên tố nặng. Berkelium chủ yếu có giá trị trong nghiên cứu khoa học và tổng hợp các nguyên tố siêu nặng.

Chất rắnNhóm —Chu kỳ 7
Hoá trị trong ví dụChưa có ví dụXem hợp chất cụ thể bên dưới
Số oxi hoá trong ví dụChưa có ví dụTrong đơn chất: 0
Ion đơn nguyên tửChưa có ví dụĐiện tích khác với hoá trị
Số khối đồng vị tham khảo[247]Số khối đồng vị tham khảo

Tra cứu đồng vị

Số neutron bằng số khối A trừ số hiệu nguyên tử Z. Khối lượng của một đồng vị khác với nguyên tử khối chuẩn của nguyên tố.

Không có thành phần đồng vị tự nhiên đại diện trong bảng CIAAW đang sử dụng. Điều này không có nghĩa nguyên tố không có đồng vị.

Hoá trị, số oxi hoá và ion

Ba khái niệm này có cách dùng khác nhau. Các ví dụ dưới đây gắn với từng hợp chất, không phải danh sách đầy đủ cho mọi điều kiện.

Hoá trị trong ví dụ

Chưa có ví dụ hoá trị trong bảng tra này.

Số oxi hoá

Trong đơn chất: 0.

Ion đơn nguyên tử

Chưa chọn được ví dụ ion đơn nguyên tử phù hợp trong bảng tra này.

Cấu tạo nguyên tử

Nguyên tử Berkelium trung hoà có 97 proton và 97 electron. Cấu hình tham khảo: [Rn] 5f⁹ 7s². Phân bố electron theo lớp: 2, 8, 18, 32, 27, 8, 2.

97Proton
97Electron · nguyên tử trung hoà
7Lớp electron có electron
CẤU HÌNH ELECTRON[Rn] 5f⁹ 7s²
K2electron
L8electron
M18electron
N32electron
O27electron
P8electron
Q2electron

Tính chất vật lý

Berkelium là kim loại rắn, có tính phóng xạ. Do chỉ tạo được với lượng rất nhỏ, nhiều tính chất vật lý của Berkelium được xác định trong nghiên cứu chuyên sâu. Tính phóng xạ là đặc điểm quan trọng nhất khi đánh giá độ an toàn của nguyên tố này.

Tính chất hoá học

Berkelium có hoá học actinide điển hình, tạo hợp chất với oxygen, halogen và các phối tử. Khả năng tồn tại ở trạng thái +3 và +4 làm nó hữu ích trong nghiên cứu xu hướng oxi hoá của dãy actinide. Các thí nghiệm với Berkelium luôn cần kiểm soát bức xạ.

Ứng dụng

Berkelium được dùng chủ yếu trong nghiên cứu hoá học actinide và các chương trình tổng hợp nguyên tố nặng. Vai trò của một đồng vị làm nguyên liệu nghiên cứu không phải một ứng dụng thương mại phổ biến của kim loại berkelium.

Nguyên tử khối và đồng vị

Nguyên tử khối chuẩn: Không có nguyên tử khối chuẩn. Số neutron phụ thuộc vào đồng vị; với số khối A, số neutron bằng A − 97. Các đồng vị được bảng CIAAW dựa trên NUBASE2020 liệt kê: Bk-247.

Phân bố trong tự nhiên

Berkelium được sản xuất với lượng nhỏ trong cơ sở chuyên dụng và dùng chủ yếu cho nghiên cứu. Sản lượng thay đổi theo chương trình nghiên cứu và thời điểm thống kê.

Lịch sử phát hiện

Thompson, Ghiorso và Seaborg nhận diện berkelium năm 1949 tại Berkeley. Tên gọi gắn với địa danh nghiên cứu; lịch sử phát hiện không phải hướng dẫn tái tạo quá trình sản xuất.

Lưu ý an toàn

Berkelium chỉ được xử lý trong cơ sở quản lý vật liệu phóng xạ. Nguy cơ phụ thuộc đồng vị, hoạt độ, sản phẩm phân rã và khả năng nhiễm bẩn. Không có một biện pháp bảo quản phổ thông áp dụng thay cho đánh giá chuyên môn.

Hợp chất và phản ứng minh họa

Chưa có ví dụ hợp chất được chọn cho nguyên tố này.

Đọc thêm: Danh pháp hợp chất và phân loại phản ứng — OpenStax Chemistry 2e.

Bảng dữ liệu nguyên tố

Định danh và tính chất cơ bản
Tên quốc tếBerkelium
Tên tiếng ViệtBerkeli
Ký hiệuBk
Số hiệu nguyên tử97
Nguyên tử khối chuẩnKhông có nguyên tử khối chuẩn
NhómTrình bày theo họ nguyên tố
Chu kỳ7
Khốif
Cấu hình electron tham khảo[Rn] 5f⁹ 7s²
Trạng thái ở 20 °CChất rắn
Nhiệt độ nóng chảy986 °C
Nhiệt độ sôiChưa có giá trị cho điều kiện xác định
Dữ liệu nguyên tử nâng cao
Năng lượng ion hoá của nguyên tử trung hòa ở trạng thái cơ bản
Năng lượng ion hoá thứ nhất (eV)6.19785 ± 0.00025

Giá trị theo đánh giá dữ liệu NIST; xem ký hiệu và độ không đảm bảo trong nguồn. NIST Atomic Spectra Database.

Tính chất tham khảo theo bảng tổng hợp Mendeleev
Độ âm điện (Pauling)Chưa có dữ liệu
Khối lượng riêng (g/cm³)14.78
Bán kính cộng hoá trị — Cordero (pm)Chưa có dữ liệu
Bán kính van der Waals (pm)244
Nhiệt dung mol (J/mol/K)Chưa có dữ liệu
Độ dẫn nhiệt (W/m/K)Chưa có dữ liệu
Enthalpy nóng chảy (kJ/mol)Chưa có dữ liệu

Đây là số liệu tổng hợp, không đồng nghĩa mọi giá trị đều đã được đo trực tiếp. Bán kính phụ thuộc cách định nghĩa. Khối lượng riêng của chất rắn/lỏng tham khảo gần nhiệt độ phòng; khí theo mô hình khí lý tưởng ở 25 °C và 101325 Pa. Nhiệt dung và độ dẫn nhiệt tham khảo ở 298.15 K; nhiệt dung theo mol chất tham chiếu, không mặc định theo mol nguyên tử. Cần kiểm tra pha, áp suất và chất tham chiếu trước khi tính toán chuyên sâu.

Nguồn và tài liệu gốc: Mendeleev — dữ liệu và trích dẫn. Điều kiện và tài liệu riêng của một số giá trị dẫn nhiệt, nóng chảy chưa được xác định đầy đủ.

Electron lớp ngoài cùng không đủ để mô tả electron hoá trị; cần xét các phân lớp và chất cụ thể.

Số khối đồng vị khác với nguyên tử khối chuẩn. Các tính chất còn là dự đoán được ghi rõ trong nội dung; điều kiện đo cần được xem cùng tài liệu nguồn.

Tham khảo thêm

Bạn có thể đọc thêm các tài liệu nguồn dưới đây để tìm hiểu sâu hơn về nguyên tố và bối cảnh của các số liệu.