Copernicium
Tên tiếng Việt: Copernixi · Cn
Copernicium (copernixi) là nguyên tố siêu nặng có ký hiệu Cn và số hiệu nguyên tử 112. Đây là nguyên tố nhân tạo, phóng xạ, thuộc nhóm 12 cùng Kẽm, Cadmium và Thuỷ ngân. Copernicium được đặt theo tên nhà thiên văn Nicolaus Copernicus.
Tra cứu đồng vị
Số neutron bằng số khối A trừ số hiệu nguyên tử Z. Khối lượng của một đồng vị khác với nguyên tử khối chuẩn của nguyên tố.
Không có thành phần đồng vị tự nhiên đại diện trong bảng CIAAW đang sử dụng. Điều này không có nghĩa nguyên tố không có đồng vị.
Hoá trị, số oxi hoá và ion
Ba khái niệm này có cách dùng khác nhau. Các ví dụ dưới đây gắn với từng hợp chất, không phải danh sách đầy đủ cho mọi điều kiện.
Hoá trị trong ví dụ
Chưa có ví dụ hoá trị trong bảng tra này.
Số oxi hoá
Trong đơn chất: 0.
Ion đơn nguyên tử
Chưa chọn được ví dụ ion đơn nguyên tử phù hợp trong bảng tra này.
Cấu tạo nguyên tử
Nguyên tử copernicium trung hoà có 112 proton và 112 electron. Cấu hình dự đoán tham khảo: [Rn] 5f¹⁴ 6d¹⁰ 7s². Phân bố electron theo lớp tương ứng: 2, 8, 18, 32, 32, 18, 2. Cách biểu diễn này không đồng nghĩa toàn bộ cấu trúc electron đã được đo trực tiếp.
[Rn] 5f¹⁴ 6d¹⁰ 7s²Tính chất vật lý
Các mẫu copernicium được nghiên cứu ở mức nguyên tử; chưa có bộ số đo thực nghiệm đầy đủ cho vật liệu khối như màu sắc, độ cứng hoặc nhiệt độ nóng chảy. Thí nghiệm hấp phụ cung cấp thông tin về tương tác bề mặt và độ bay hơi của nguyên tử. Dự đoán trạng thái rắn, lỏng hoặc khí ở một nhiệt độ nhất định còn phụ thuộc mô hình, không phải quan sát trực tiếp một mẫu vĩ mô.
Tính chất hoá học
Nghiên cứu công bố năm 2007 đo sự hấp phụ của các nguyên tử Cn-283 trên bề mặt vàng. Kết quả cho thấy copernicium dễ bay hơi và có tương tác mang tính kim loại với vàng, khác hành vi của radon trong phép so sánh. Bằng chứng này không có nghĩa mọi phản ứng của copernicium đều giống thuỷ ngân hoặc nguyên tố hoàn toàn trơ.
Ứng dụng
Copernicium được dùng trong nghiên cứu hạt nhân và hoá học nguyên tử siêu nặng. Các phép đo hấp phụ giúp kiểm tra mô hình cấu trúc electron và tương tác với bề mặt. Nguyên tố chưa có ứng dụng công nghiệp hoặc đời sống được xác lập.
Nguyên tử khối và đồng vị
Nguyên tử khối chuẩn: Không có nguyên tử khối chuẩn. Số neutron phụ thuộc vào đồng vị; với số khối A, số neutron bằng A − 112. Các đồng vị được bảng CIAAW dựa trên NUBASE2020 liệt kê: Cn-285.
Phân bố trong tự nhiên
Copernicium được tổng hợp và khảo sát ở mức nguyên tử trong các cơ sở nghiên cứu. Những phép đo tương tác bề mặt không phải quan sát trực tiếp một mẫu chất lỏng hoặc khí copernicium ở quy mô thông thường.
Lịch sử phát hiện
Copernicium được nhận diện tại GSI năm 1996. Tên copernicium và ký hiệu Cn được chấp nhận năm 2010, vinh danh nhà thiên văn Nicolaus Copernicus.
Lưu ý an toàn
Copernicium cần hệ thống nghiên cứu có kiểm soát vật liệu phóng xạ. Dự đoán về độ bay hơi hoặc sự tương đồng với thuỷ ngân không đủ để xác định cách lưu trữ và xử lý nguyên tố.
Hợp chất và phản ứng minh họa
Chưa có ví dụ hợp chất được chọn cho nguyên tố này.
Đọc thêm: Danh pháp hợp chất và phân loại phản ứng — OpenStax Chemistry 2e.
Bảng dữ liệu nguyên tố
| Tên quốc tế | Copernicium |
|---|---|
| Tên tiếng Việt | Copernixi |
| Ký hiệu | Cn |
| Số hiệu nguyên tử | 112 |
| Nguyên tử khối chuẩn | Không có nguyên tử khối chuẩn |
| Nhóm | 12 |
| Chu kỳ | 7 |
| Khối | d |
| Cấu hình electron tham khảo | [Rn] 5f¹⁴ 6d¹⁰ 7s² |
| Trạng thái ở 20 °C | Chưa xác định thực nghiệm trên mẫu vĩ mô |
| Nhiệt độ nóng chảy | Chưa có giá trị cho điều kiện xác định |
| Nhiệt độ sôi | Chưa có giá trị cho điều kiện xác định |
Dữ liệu nguyên tử nâng cao
| Năng lượng ion hoá thứ nhất (eV) | Chưa có dữ liệu |
|---|
Giá trị theo đánh giá dữ liệu NIST; xem ký hiệu và độ không đảm bảo trong nguồn. NIST Atomic Spectra Database.
| Độ âm điện (Pauling) | Chưa có dữ liệu |
|---|---|
| Khối lượng riêng (g/cm³) | 14 · Dự đoán hoặc chưa được xác minh thực nghiệm |
| Bán kính cộng hoá trị — Cordero (pm) | Chưa có dữ liệu |
| Bán kính van der Waals (pm) | Chưa có dữ liệu |
| Nhiệt dung mol (J/mol/K) | Chưa có dữ liệu |
| Độ dẫn nhiệt (W/m/K) | Chưa có dữ liệu |
| Enthalpy nóng chảy (kJ/mol) | Chưa có dữ liệu |
Đây là số liệu tổng hợp, không đồng nghĩa mọi giá trị đều đã được đo trực tiếp. Bán kính phụ thuộc cách định nghĩa. Khối lượng riêng của chất rắn/lỏng tham khảo gần nhiệt độ phòng; khí theo mô hình khí lý tưởng ở 25 °C và 101325 Pa. Nhiệt dung và độ dẫn nhiệt tham khảo ở 298.15 K; nhiệt dung theo mol chất tham chiếu, không mặc định theo mol nguyên tử. Cần kiểm tra pha, áp suất và chất tham chiếu trước khi tính toán chuyên sâu.
Nguồn và tài liệu gốc: Mendeleev — dữ liệu và trích dẫn. Điều kiện và tài liệu riêng của một số giá trị dẫn nhiệt, nóng chảy chưa được xác định đầy đủ.
Electron lớp ngoài cùng không đủ để mô tả electron hoá trị; cần xét các phân lớp và chất cụ thể.
Số khối đồng vị khác với nguyên tử khối chuẩn. Các tính chất còn là dự đoán được ghi rõ trong nội dung; điều kiện đo cần được xem cùng tài liệu nguồn.
Tham khảo thêm
Bạn có thể đọc thêm các tài liệu nguồn dưới đây để tìm hiểu sâu hơn về nguyên tố và bối cảnh của các số liệu.