Đốt cháy hoàn toàn m gam một triglixerit X cần vừa đủ 1,54 mol O2 thu được CO2 và 1 mol H2O. Nếu thủy phân hoàn toàn m gam X trong dung dịch KOH đun nóng thu được dung dịch chứa 18,64g muối. Để chuyển hóa a mol X thành chất béo no cần vừa đủ 0,06 mol H2 (Ni, t 0 ). Giá trị của a là:

Đây là dạng câu hỏi tính toán hóa học cơ bản. Trước hết cần xác định dữ kiện đề bài đang cho dưới dạng khối lượng, số mol hoặc thể tích khí, sau đó chọn công thức phù hợp để tìm kết quả.

– Gọi số mol X trong m gam là x

Bảo toàn nguyên tố ⇒ số mol CO2 sản phẩm cháy ⇒ khối lượng X tính theo x.−

Bảo toàn khối lượng phản ứng thủy phân X ⇒ Tính được x ⇒ Số liên kết π trong X ⇒ số liê kết π có thể phản ứng được với H2 ⇒ tỉ lệ mol X+ H2 ⇒ a− Công thức của X có dạng: (RCOO) 3 C3H5− Gọi số mol X trong m gam là x ⇒ n O(X) = 6x mol− Phản ứng cháy: BTNT "O": n O(X)+ 2n O2 = 2n CO2+ n H2O ⇒ n CO2 = ½ (6x+ 2.1,54 – 1) = 3x+ 1,04 ⇒ m X = m C+ m H+ m O = 12(3x+ 1,04)+ 1.2+ 16.6x = 132x+ 14,48− Thủy phân X với NaOH: (RCOO) 3 C3H5+ 3KOH → 3RCOOK+ C3H5 (OH) 3 Mol x → 3x → 3x → x

Bảo toàn khối lượng: m X+ m NaOH = m muối+ m ancol ⇒ (132x+ 14,48)+ 3x.56 = 18,64+ 92x ⇒ x = 0,02 mol ⇒ n CO2 (cháy) = 3x+ 1,04 = 1,1 mol Số nguyên tử C = n C: n X = n CO2: n X = 1,1: 0,02 = 55 Số nguyên tử H = n H: n X = 2n H2O: n X = 2: 0,02 = 100

Vậy CTPT của X là C55H100O6 ⇒ Độ bất bão hòa: k = (2C+ 2− H)/2 = (2.55+ 2− 100)/2 = 6 Vì X có sẵn 3 liên kết π trong 3 nhóm COO ⇒ 3 liên kết π còn lại nằm trong gốc hidrocacbon ⇒ Khi X+ H2 dư thì: n H2 = 3n X ⇒ a = n X = 0,06: 3 = 0,02 mol

Đáp án B

Từ phân tích trên, đáp án đúng là B. 0,02.