Hỗn hợp A chứa 3 ankin với tổng số mol là 0,1 mol. Chia A thành 2 phần bằng nhau. Đốt cháy hoàn toàn phần 1, thu 2,34g nước. Phần 2 tác dụng với vừa đủ 250 ml dung dịch AgNO3 0,12M trong NH3 tạo ra 4,55g kết tủa. Hãy gọi tên và phần trăm khối lượng của từng chất trong hỗn hợp A, biết rằng ankin có phân tử khối nhỏ nhất chiếm 40% về số mol.

Đây là dạng câu hỏi tính toán hóa học cơ bản. Trước hết cần xác định dữ kiện đề bài đang cho dưới dạng khối lượng, số mol hoặc thể tích khí, sau đó chọn công thức phù hợp để tìm kết quả.

– Xét phần 1: n A1 = n A2 = ½ n A = 0,05 mol

Từ số mol H2O ⇒ số mol H trong A 1 ⇒ Số H trung bình (A)− Xét phần 2: Biện luận các chất trong A dựa vào mối tương quan giữa số mol AgNO3 và số mol ankin (Có chất nào không phản ứng hay không ? Có CH≡CH hay không ? ) CH≡CH+ 2AgNO3 → Ag 2 C 2− Dựa vào Số H trung bình tính được ở A 1 biện luận các chất trong A ⇒ số mol các chất trong A và % theo khối lượng.− Xét phần 1: n A1 = n A2 = ½ n A = 0,05 mol n H(H2O) = n H(A1) = 2n H2O = 2.2,34: 18 = 0,26 mol ⇒ Số H trung bình (A) = 0,26: 0,05 = 5,2− Xét phần 2: n AgNO3 = 0,25.0,12 = 0,03 mol < n A2 = 0,05 mol ⇒ trong A có ankin không phản ứng với AgNO3 ⇒ But-2-in+) Không thể có CH≡CH trong A vì: n C2H2 = n A. 40% = 0,02 mol (C2H2 có M nhỏ nhất trong A) CH≡CH+ 2AgNO3 → Ag 2 C 2 0,02 → 0,04 mol > 0,03 (Vô lý)− Dựa vào Số H trung bình = 5,2 ⇒ A phải chứa C3H4 (propin) ⇒ Bộ 3 ankin phù hợp là propin (0,02 mol); but-1-in; but-2-in− Tổng quát: RC≡CH+ AgNO3 → RC≡CAg ↓ ⇒ n ankin = n propin+ n but-1-in = n AgNO3 = 0,03 ⇒ n but-1-in = 0,03 – 0,02 = 0,01 mol ⇒ n but-2-in = n A2 – n propin – n but-1-in = 0,05 – 0,02 – 0,01 = 0,02 mol ⇒ m A2 = 0,02.M C3H4+ 0,02.M C4H6+ 0,01.M C4H6 = 2,42g ⇒ %m but-2-in = 0,02.54: 2,42 = 44,6%

Đáp án A

Từ phân tích trên, đáp án đúng là A. Propin 33,1%; but – 1 – in 22,3%; but – 2 – in 44,6%.